19 min read

History & Politics Research Ep2: Nationalism in Red: Why Asian Communism Was Never Really About Marx

History & Politics Research Ep2: Nationalism in Red: Why Asian Communism Was Never Really About Marx
Nationalism in Red

(Bấm vào đây để xem tiếng Việt)

The Undeniable Evidence: Two Communist Brothers Shooting Each Other

In February 1979, the People's Republic of China deployed roughly 200,000 troops to attack the Socialist Republic of Vietnam along the entire northern border. The war lasted nearly a month and left tens of thousands dead on both sides. China called it "teaching Vietnam a lesson." Vietnam called it an invasion.

Both countries had portraits of Marx and Lenin hanging in their party headquarters. Both declared they were building socialism. Yet they shot each other.

If communism was genuinely about global proletarian solidarity as Marx wrote in The Communist Manifesto: "Workers of the world, unite!", then the 1979 war was theoretically impossible. But it happened. And the reason is not that one side "misunderstood" Marx. It is that from the beginning, neither side was genuinely following Marx. They were following nationalism in communist clothing.

This is the central argument of this essay: communism in East Asia was, in its essential nature, extreme nationalism dressed in Marxist clothing.

Marx Was an Internationalist And This Is What Gets Forgotten

Before analysing specific cases, one foundational point needs restating because it is routinely ignored in discussions of communism: Marx was a consistent and thoroughgoing internationalist.

In Marx's thought, nationality was not the important unit of historical analysis, but class was. A German worker had more in common with a French worker than with his German factory owner. National borders were tools of the ruling class to divide the working class, making them shoot at each other rather than at their real oppressors. War between capitalist nations was, in Marx's framework, a product of economic contradictions between competing capital groups: the working class had no stake in these wars and should not sacrifice their lives for them.

This is why Marx had no theory of "defending the socialist homeland," no concept of "national interest" within communism, and no room for two communist states going to war over borders or strategic buffer zones. All of that is a product of nationalism, something Marx explicitly viewed as a tool of the bourgeoisie.

Yet this is precisely what happened across East Asia.

The Case of Mao Zedong: China Above All

To understand what Chinese communism actually was, you need to understand the historical wound that Mao Zedong grew up with and operated within.

From roughly 1839 to 1949, China experienced what the Chinese call "Bǎi nián guóchǐ", the Century of National Humiliation. The Opium Wars with Britain (1839-1842, 1856-1860) forced China to open its ports and cede Hong Kong. The first Sino-Japanese War (1894-1895) cost China Taiwan and Korea. The Boxer Protocol of 1901 imposed massive war reparations. Japan seized Manchuria in 1931, then launched a full invasion in 1937 with atrocities like the Nanjing Massacre (estimated 200,000-300,000 civilians killed). Meanwhile, Western powers maintained "concessions": foreign-controlled territories in the heart of China's major cities.

This humiliation was not merely historical. It was a collective psychological wound in a people who had long considered themselves the centre of civilisation. And this wound was the real fuel of China's "communist revolution", not the class contradictions of Marxist theory.

When Mao declared victory on 1 October 1949 at Tiananmen, his historic words were not about class or economics: "Zhōngguó rénmín zhànqǐlái le" or "The Chinese people have stood up!" This is the language of nationalism, of national restoration, not of Marx.

His subsequent actions confirmed it. Mao built nuclear weapons (successfully tested in 1964), asserted sovereignty over Tibet, Xinjiang, and the South China Sea, and placed Chinese national interest above international communist solidarity. In 1960, he publicly broke with the Soviet Union. The two largest communist powers in the world became adversaries: over geopolitical strategy, not Marxist theory.

The Case of Ho Chi Minh: Nationalism with Marx as a Tool

Ho Chi Minh first encountered Marxism-Leninism in Paris in 1920, when he read Lenin's Theses on the National and Colonial Questions. By his own account, what moved him most was not the theory of class struggle. It was Lenin's writing on the right of oppressed colonial peoples to self-determination. He read it and wept.

This is the crucial point for understanding Ho Chi Minh. He did not come to communism because he was convinced by Marx's economics. He came to communism because communism, specifically Lenin's formulation, gave him a theoretical language and an international alliance structure to fight French colonialism. His goal was Vietnamese independence and unification. Communism was the instrument to reach that goal.

The evidence is in how he actually mobilised resistance. From the 1945 Declaration of Independence, which opened with a quote from the American Declaration of Independence, not from Marx, to the slogan "Nothing is more precious than independence and freedom," everything was nationalist language. The resistance against France and America was framed as defending the motherland, not as class revolution. In the early phase, the Viet Minh united front included patriotic landlords and capitalists, directly contradicting Marxist class-struggle theory.

Vietnam Was Shaped by China More Than by the Soviet Union

This is something often obscured by the Cold War narrative, but the historical record is clear: during the critical period of formation and consolidation of power (1950-1975), the Vietnamese Communist Party was shaped far more deeply by the Chinese Communist Party than by the Soviet Union.

The Soviet Union was geographically distant, linguistically different, and its assistance was primarily modern weapons and technical support. The relationship was more transactional than ideological. China, by contrast, shared a long border with Vietnam, and after 1949 became Vietnam's direct teacher in party organisation, military strategy, and governance model.

Concretely, from 1950 to 1954, thousands of Vietnamese cadres were sent to China for training. General Wei Guoqing led the Chinese military advisory mission, playing a decisive role in major campaigns including the 1950 Border Campaign and contributing to the planning of Dien Bien Phu in 1954. The organisational model of the People's Army, the system of political commissars within military units, the methods of mass mobilisation, all were copied from the People's Liberation Army of China.

Most consequential was the Land Reform of 1953-1956. This was not a spontaneous Vietnamese Communist Party decision. It was directly driven by pressure from the CCP and the presence of Chinese advisors. The model was copied from China's land reform of 1950-1953, including the classification system that sorted peasants into "class components" (poor peasants, middle peasants, rich peasants, landlords), the denunciation teams, and the people's court sessions. The consequences in Vietnam mirrored China: widespread wrongful accusations, families destroyed, social trust shattered. By some accounts, over 70% of those labelled as landlords or rich peasants in North Vietnam were wrongly classified.

Ideologically, the VCP adopted Mao's "Mass Line" doctrine wholesale: cadres go down to the countryside to learn from the masses, then systematise and bring that knowledge back to the masses to act on. Ho Chi Minh translated and taught Mao's works internally within the party.

This began to shift after 1968-1972, when Sino-Soviet tensions escalated and Nixon's opening to China forced the VCP to balance between Beijing and Moscow. After 1975, when China supported the Khmer Rouge against Vietnam, the contradiction exploded into the 1979 war.

This is the great historical tragedy: Vietnam modelled itself on China, then was attacked by China. This can only be explained by nationalism, not by ideology.

Cambodia: When Nationalism Pushed Communism to Genocide

The Khmer Rouge is the most extreme case and the clearest illustration of this argument.

Pol Pot (born Saloth Sar) and his comrades: Khieu Samphan, Ieng Sary, studied in Paris in the late 1940s and 1950s. They encountered Marxism in its most radical form from France's leftist intellectuals. But what truly obsessed them was not Marx but it was the memory of the Angkor Empire, the period from the 9th to the 15th centuries when the Khmer built the most powerful empire in Southeast Asia.

In Pol Pot's worldview, the Khmer were a great people being humiliated and assimilated by the Vietnamese to the east and the Thai to the west. All foreign influence was a threat. Their revolution was not to liberate the working class. It was to restore the purity of the Khmer nation by forcing the entire urban population into rice fields, eliminating the educated, and massacring Vietnamese, Chinese, and Cham people living on Cambodian soil.

In 3 years and 8 months of rule (1975-1979), the Khmer Rouge killed between 1.5 and 2 million people, roughly 25% of Cambodia's population. This cannot be called communist in any meaningful Marxist sense. It was fanatical ethnic nationalism pushed to genocide.

And it was China: Mao's China that was the Khmer Rouge's strongest backer, for geopolitical rather than ideological reasons. Beijing wanted a pro-China Cambodia as a buffer against a pro-Soviet Vietnam. When Vietnam overthrew Pol Pot in 1979, China attacked Vietnam. This was strategic chess, not proletarian revolution.

Laos: A Communist Movement as Hanoi's Shadow

The Laotian case is briefer but no less instructive. The Pathet Lao (formally established in 1950) was nominally a Laotian communist movement but operated entirely within the orbit of the Vietnamese Communist Party. Throughout the resistance war, North Vietnamese troops were stationed on and fought across Laotian territory. The Ho Chi Minh Trail, which ran through Laos, was the logistical lifeline for the war in South Vietnam.

After the Pathet Lao took power in 1975, Laos fell firmly within Hanoi's sphere of influence rather than Beijing's. This was not an ideological choice. It was a geopolitical reality. The Laotian communist movement was an instrument of Vietnamese strategic interests, which was itself a variant of nationalism wearing a communist uniform.

Conclusion: Watch What Communist Do, Not What Communist Say

There is a simple method for testing any political doctrine: observe actual behaviour over time, not slogans.

If East Asian communism was genuinely about class solidarity and Marxist internationalism:

  • China and Vietnam would not have gone to war in 1979
  • China would not have backed the Khmer Rouge against Vietnam
  • Vietnam would not have invaded Cambodia in 1978
  • The Soviet Union would not have invaded Afghanistan in 1979
  • China and the Soviet Union would not have nearly launched a nuclear war in 1969

All of these events have the same explanation: nationalism never disappeared. It was temporarily obscured by Marxist language during the revolutionary phase, then re-emerged as soon as communist parties seized state power.

Marx provided the costume: the vocabulary, the theory, the scientific veneer. But beneath that costume were very specific nations, with very specific histories, pursuing very specific national interests. The only thing genuinely "international" about East Asian communism was the name Marx being invoked everywhere.


Chủ Nghĩa Cộng Sản Á Đông: Dân Tộc Chủ Nghĩa Cực Đoan

Chủ Nghĩa Cộng Sản Á Đông: Dân Tộc Chủ Nghĩa Cực Đoan Mặc Áo Marx

Bằng chứng không thể chối cãi: Hai người anh em cộng sản bắn nhau

Tháng 2 năm 1979, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa huy động khoảng 200.000 quân tấn công Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam trên toàn tuyến biên giới phía Bắc. Cuộc chiến kéo dài gần một tháng, để lại hàng chục nghìn người chết ở cả hai phía. Trung Quốc gọi đây là "dạy cho Việt Nam một bài học." Việt Nam gọi đây là cuộc xâm lược.

Cả hai nước đều treo ảnh Marx và Lenin trong trụ sở đảng. Cả hai đều tuyên bố đang xây dựng xã hội chủ nghĩa. Vậy mà họ bắn nhau.

Nếu chủ nghĩa cộng sản thực sự là về đoàn kết giai cấp vô sản toàn cầu, như Marx đã viết trong Tuyên ngôn Đảng Cộng sản: "Vô sản toàn thế giới, hãy đoàn kết lại!" — thì cuộc chiến năm 1979 là điều không thể xảy ra về mặt lý thuyết. Nhưng nó đã xảy ra. Và lý do không phải vì một bên "hiểu sai" Marx, mà vì từ đầu đến cuối, cả hai đều không thực sự theo Marx. Họ theo dân tộc chủ nghĩa với bộ trang phục cộng sản.

Đây là luận điểm trung tâm của bài viết này: chủ nghĩa cộng sản ở Á Đông, trong thực chất, là chủ nghĩa dân tộc cực đoan mặc áo Marx.

Marx là người quốc tế chủ nghĩa và đây chính là điều bị bỏ qua

Trước khi phân tích các trường hợp cụ thể, cần nhắc lại một điều nền tảng thường bị quên lãng trong các cuộc thảo luận về cộng sản: Marx là người quốc tế chủ nghĩa (internationalist) một cách nhất quán và triệt để.

Trong tư tưởng của Marx, dân tộc không phải là đơn vị phân tích quan trọng của lịch sử, mà là giai cấp. Một công nhân người Đức có nhiều điểm chung với một công nhân người Pháp hơn là với ông chủ nhà máy người Đức của mình. Biên giới quốc gia là công cụ của giai cấp thống trị để chia cắt giai cấp lao động, khiến họ chĩa súng vào nhau thay vì vào kẻ thù thực sự. Chiến tranh giữa các quốc gia tư bản chủ nghĩa, theo Marx, là sản phẩm của mâu thuẫn kinh tế giữa các tập đoàn tư bản, còn giai cấp công nhân không có lợi ích gì trong những cuộc chiến đó và không nên hy sinh tính mạng cho chúng.

Chính vì vậy, Marx không có lý luận về "bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa," không có khái niệm về "lợi ích quốc gia" trong cộng sản, và không có chỗ cho hai nhà nước cộng sản đánh nhau vì biên giới hay vùng đệm chiến lược. Tất cả những thứ đó là sản phẩm của dân tộc chủ nghĩa, thứ Marx coi là công cụ của giai cấp tư sản.

Nhưng đây chính xác là những gì đã xảy ra ở Á Đông.

Trường hợp Mao Trạch Đông: Trung Quốc trên hết

Để hiểu chủ nghĩa cộng sản Trung Quốc thực sự là gì, cần hiểu bối cảnh lịch sử mà Mao Trạch Đông lớn lên và hoạt động trong đó.

Từ khoảng 1839 đến 1949, Trung Quốc trải qua điều mà người Trung Quốc gọi là "Bách niên quốc sỉ": một trăm năm tủi nhục quốc gia. Chiến tranh Nha phiến với Anh (1839-1842, 1856-1860) buộc Trung Quốc mở cửa và nhượng Hồng Kông. Chiến tranh Trung-Nhật 1894-1895 mất Đài Loan và Triều Tiên. Nghị định thư Boxer 1901 buộc Trung Quốc bồi thường chiến phí khổng lồ. Nhật Bản chiếm Mãn Châu năm 1931, rồi xâm lược toàn quốc năm 1937 với những vụ thảm sát như Nam Kinh (ước tính 200.000-300.000 dân thường bị giết). Trong khi đó, các cường quốc phương Tây duy trì "tô giới": là vùng lãnh thổ nước ngoài kiểm soát, ngay trong lòng các thành phố lớn của Trung Quốc.

Nỗi nhục này không chỉ là lịch sử. Nó là vết thương tâm lý tập thể của một dân tộc từng coi mình là trung tâm của nền văn minh. Và đây là nhiên liệu thực sự của "cách mạng cộng sản" Trung Quốc, không phải mâu thuẫn giai cấp theo lý thuyết Marx.

Khi Mao tuyên bố chiến thắng ngày 1/10/1949 tại Thiên An Môn, câu nói lịch sử của ông không phải về giai cấp hay kinh tế học: "Zhōngguó rénmín zhànqǐlái le""Nhân dân Trung Hoa đã đứng dậy!" Đây là ngôn ngữ của dân tộc chủ nghĩa, của phục hưng quốc gia, không phải của Marx.

Và hành động sau đó của Mao xác nhận điều này: ông xây dựng vũ khí hạt nhân (thử nghiệm thành công năm 1964), khẳng định chủ quyền ở Tây Tạng, Tân Cương, và biển Đông, đặt lợi ích quốc gia Trung Quốc lên trên tình đoàn kết cộng sản quốc tế. Năm 1960, ông công khai đoạn tuyệt với Liên Xô, hai cường quốc cộng sản lớn nhất thế giới trở thành kẻ thù của nhau vì bất đồng về chiến lược địa chính trị, không phải về lý luận Marxist.

Trường hợp Hồ Chí Minh: Chủ nghĩa dân tộc với Marx là phương tiện

Hồ Chí Minh lần đầu tiếp xúc với Marxism-Leninism ở Paris năm 1920, khi ông đọc Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lenin. Theo chính lời ông kể lại sau này, điều làm ông xúc động không phải là lý luận giai cấp, mà là câu Lenin viết về quyền tự quyết của các dân tộc bị áp bức thuộc địa. Ông đọc xong và khóc.

Đây là điểm quan trọng để hiểu Hồ Chí Minh. Ông không đến với cộng sản vì ông bị thuyết phục bởi kinh tế học Marx. Ông đến với cộng sản vì cộng sản, đặc biệt là Lenin, cho ông ngôn ngữ lý luận và mạng lưới liên minh quốc tế để chống thực dân Pháp. Mục tiêu của ông là độc lập và thống nhất Việt Nam. Cộng sản là công cụ để đạt mục tiêu đó.

Bằng chứng nằm ngay trong cách ông huy động kháng chiến. Từ tuyên ngôn độc lập năm 1945 mở đầu bằng trích dẫn từ Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ, không phải Marx, đến khẩu hiệu "Không có gì quý hơn độc lập, tự do," tất cả đều là ngôn ngữ dân tộc chủ nghĩa. Kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ được đóng khung như cuộc chiến bảo vệ tổ quốc, không phải cách mạng giai cấp. Ngay trong giai đoạn đầu, Mặt trận Việt Minh bao gồm cả địa chủ và tư sản yêu nước điều hoàn toàn mâu thuẫn với lý luận đấu tranh giai cấp.

Việt Nam bị ảnh hưởng bởi Trung Quốc nhiều hơn Liên Xô

Đây là điều thường bị che khuất bởi cái bóng của Chiến tranh Lạnh, nhưng lịch sử thực tế cho thấy rất rõ: trong giai đoạn hình thành và củng cố quyền lực (1950-1975), ĐCSVN chịu ảnh hưởng của ĐCSTQ sâu sắc hơn nhiều so với Liên Xô.

Liên Xô ở xa về địa lý, ngôn ngữ khác biệt, và viện trợ chủ yếu là vũ khí hiện đại và hỗ trợ kỹ thuật. Mối quan hệ có tính chất giao dịch nhiều hơn là hướng dẫn tư tưởng. Trong khi đó, Trung Quốc là hàng xóm, chia sẻ biên giới dài, và sau năm 1949 trở thành người thầy trực tiếp về tổ chức đảng, chiến lược quân sự, và mô hình cai trị.

Cụ thể, từ năm 1950 đến 1954, hàng nghìn cán bộ Việt Nam được đưa sang Trung Quốc để huấn luyện. Tướng Vi Quốc Thanh dẫn đầu đoàn cố vấn quân sự Trung Quốc, có vai trò quyết định trong các chiến dịch lớn như Biên Giới 1950 và góp phần lên kế hoạch cho Điện Biên Phủ 1954. Mô hình tổ chức quân đội nhân dân, hệ thống chính trị viên trong đơn vị, phương thức vận động quần chúng. Tất cả đều sao từ mô hình Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.

Nghiêm trọng nhất là Cải cách ruộng đất 1953-1956. Đây không phải quyết định tự phát của ĐCSVN. Đây là kết quả trực tiếp của sức ép từ ĐCSTQ và sự hiện diện của cố vấn Trung Quốc. Mô hình được sao chép từ cải cách ruộng đất Trung Quốc 1950-1953, kể cả hệ thống phân loại nông dân thành các "thành phần" (bần cố nông, trung nông, phú nông, địa chủ), các đội đấu tố, và các phiên toà nhân dân. Hậu quả ở Việt Nam cũng giống hệt Trung Quốc: oan sai tràn lan, gia đình ly tán, xã hội mất lòng tin. Ngay cả con số "sửa sai" sau đó cũng cho thấy mức độ sai lầm: theo một số tài liệu, hơn 70% số người bị quy là địa chủ hoặc phú nông ở miền Bắc là oan.

Về mặt tư tưởng, ĐCSVN áp dụng nguyên xi học thuyết "Đường lối quần chúng" (Mass Line) của Mao: cán bộ đi xuống nông thôn học từ quần chúng, rồi hệ thống hoá và đưa lại cho quần chúng thực hiện. Hồ Chí Minh thậm chí dịch và giảng dạy các tác phẩm của Mao trong nội bộ đảng.

Điều này thay đổi sau năm 1968-1972, khi quan hệ Trung-Xô trở nên căng thẳng và Nixon bắt tay Mao. ĐCSVN buộc phải cân bằng giữa Bắc Kinh và Moscow. Và sau năm 1975, khi Trung Quốc ủng hộ Khmer Đỏ chống lại Việt Nam, mâu thuẫn vỡ ra hoàn toàn thành cuộc chiến 1979.

Đây là bi kịch lớn của lịch sử: Việt Nam học mô hình từ Trung Quốc, rồi bị chính Trung Quốc tấn công. Điều này chỉ có thể giải thích bằng dân tộc chủ nghĩa, không bằng chủ nghĩa Marx.

Campuchia: Khi Dân tộc Chủ nghĩa Đẩy Cộng sản Đến Diệt chủng

Khmer Đỏ là trường hợp cực đoan nhất và cũng minh họa rõ nhất cho luận điểm này.

Pol Pot (tên thật Saloth Sar) và các đồng chí như Khieu Samphan, Ieng Sary học ở Paris trong những năm 1949-1956. Họ tiếp xúc với Marxism trong phiên bản cấp tiến nhất của giới trí thức tả khuynh Pháp. Nhưng cái thực sự ám ảnh họ không phải Marx mà là ký ức về đế chế Angkor: thời kỳ từ thế kỷ 9 đến 15 khi người Khmer xây dựng đế chế hùng mạnh nhất Đông Nam Á.

Trong thế giới quan của Pol Pot, người Khmer là một dân tộc vĩ đại đang bị làm nhục và đồng hoá bởi người Việt ở phía đông và người Thái ở phía tây. Mọi ảnh hưởng nước ngoài đều là mối đe doạ. Cách mạng của họ không phải để giải phóng giai cấp công nhân. Nó là để khôi phục sự thuần tuý của dân tộc Khmer bằng cách trục xuất toàn bộ dân thành phố ra đồng ruộng, tiêu diệt người có học, và thảm sát người Việt, người Hoa, người Chăm sống trên đất Campuchia.

Trong 3 năm 8 tháng cầm quyền (1975-1979), Khmer Đỏ giết chết từ 1,5 đến 2 triệu người, khoảng 25% dân số Campuchia. Đây không thể gọi là cộng sản theo bất kỳ nghĩa nào của Marx. Đây là dân tộc chủ nghĩa cuồng tín đẩy đến diệt chủng.

Và chính Trung Quốc là nước ủng hộ Khmer Đỏ mạnh nhất, vì lý do địa chính trị, không phải lý luận Marxist. Bắc Kinh muốn một Campuchia thân Trung Quốc làm vùng đệm chống Việt Nam thân Liên Xô. Khi Việt Nam lật đổ Pol Pot năm 1979, Trung Quốc tấn công Việt Nam. Đây là cờ vây địa chính trị, không phải cách mạng vô sản.

Lào: Phong trào Cộng sản như Cái Bóng của Hà Nội

Trường hợp Lào ngắn gọn hơn nhưng không kém phần minh họa. Pathet Lào (thành lập chính thức năm 1950) về cơ bản là phong trào cộng sản Lào nhưng hoạt động trong quỹ đạo của ĐCSVN. Trong suốt cuộc kháng chiến, quân đội Bắc Việt đóng quân và chiến đấu trên đất Lào. Đường mòn Hồ Chí Minh chạy qua lãnh thổ Lào là huyết mạch hậu cần cho chiến tranh ở miền Nam.

Sau khi Pathet Lào nắm quyền năm 1975, Lào nằm chặt trong vòng ảnh hưởng của Hà Nội, không phải Bắc Kinh. Đây không phải lựa chọn lý luận mà đây là thực tế địa chính trị. Phong trào cộng sản Lào là công cụ của mục tiêu chiến lược Việt Nam, bản thân đã là biến thể của chủ nghĩa dân tộc mặc áo cộng sản.

Kết luận: Nhìn Vào Những Gì Cộng Sản Làm, Không Phải Những Gì Cộng Sản Nói

Có một phương pháp đơn giản để kiểm tra một học thuyết chính trị: quan sát hành động thực tế trong thời gian dài, không phải đọc khẩu hiệu.

Nếu chủ nghĩa cộng sản Á Đông thực sự là về đoàn kết giai cấp và quốc tế chủ nghĩa theo nghĩa Marx:

  • Trung Quốc và Việt Nam sẽ không đánh nhau năm 1979
  • Trung Quốc sẽ không ủng hộ Khmer Đỏ chống Việt Nam
  • Việt Nam sẽ không xâm lược Campuchia năm 1978
  • Liên Xô sẽ không xâm lược Afghanistan năm 1979
  • Trung Quốc và Liên Xô sẽ không suýt khai chiến hạt nhân năm 1969

Tất cả những sự kiện này có cùng một lời giải thích: dân tộc chủ nghĩa không bao giờ biến mất. Nó bị che khuất tạm thời bởi ngôn ngữ Marxist trong giai đoạn cách mạng, rồi nổi lên trở lại ngay sau khi các đảng cộng sản nắm được quyền lực nhà nước.

Marx cung cấp bức bình phong và bộ áo ngoài đẹp đẽ: từ vựng, lý luận, vẻ ngoài khoa học. Nhưng bên dưới bộ trang phục đó là những dân tộc, với lịch sử rất đặc trưng, theo đuổi lợi ích quốc gia nhất định. Điều duy nhất thực sự "quốc tế" trong chủ nghĩa cộng sản Á Đông là cái tên Marx được dùng ở khắp nơi.


Bài trước: Khi Mao Trạch Đông Bẻ Cong Marx: Từ Giai Cấp Công Nhân Đến Nông Dân Cùng Khổ
Previous: When Mao Bent Marx: From the Industrial Worker to the Destitute Peasant