Phụ nữ là nội trợ, vợ là ôsin

Ngày 8 tháng 3 năm nào cũng vậy. Đàn ông mua hoa, đăng story, viết caption "Chúc mừng những người phụ nữ tuyệt vời". Xong rồi ngày 9 tháng 3, mọi thứ trở về như cũ.

Tôi lớn lên nhìn thấy điều này xung quanh mình.

Người anh họ tôi, tan làm là lên phòng chơi game. Vợ anh vừa đi làm về vừa nấu cơm cho cả nhà chồng, rửa bát, lau nhà, giặt đồ. Đến lúc xong việc thì anh vừa đi ngủ. Chị không phàn nàn nhiều. Chỉ thở dài. "Số phụ nữ vậy rồi."

Không phải số. Là thói quen được dung túng quá lâu.

Một người anh họ khác, lấy vợ 15 năm, chưa một lần tự thay giấy vệ sinh trong nhà tắm.

Không phải vì không biết.

Là vì chưa bao giờ cần phải biết, vì đã có người lo rồi. Vợ anh lo hết, từ bữa cơm đến cái khăn lau tay, từ quần áo đến lịch học của con. Anh chỉ cần xuất hiện đúng giờ ăn cơm.

Đây không phải chuyện lạ. Đây là chuyện bình thường đến mức đáng sợ trong rất nhiều gia đình Việt Nam. Cho dù xã hội có tiến bộ đến đâu, sự "trọng nam khinh nữ" vẫn âm thầm chạy ngầm bên dưới.

Phụ nữ sinh ra là phải biết nội trợ, đàn ông đương nhiên chỉ lo chuyện "đao to búa lớn". Gọi đây là văn hóa thì không đúng. Đây là hệ quả của tư tưởng Khổng giáo với "Tam tòng tứ đức" đã bám rễ vào xã hội Việt Nam hơn ngàn năm.

Không phải không có những người đàn ông hiểu và thương vợ. Nhưng hiểu mà không dám làm khác thì cũng bằng không.

Tú Xương viết bài thơ "Thương vợ" từ thế kỷ 19 mà đọc đến giờ vẫn còn thấy đau:

“Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng
Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo xèo mặt nước buổi đò đông.
Một duyên hai nợ, âu đành phận
Năm nắng mười mưa, dám quản công
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc!
Có chồng hờ hững cũng như không!”

Ông Tú thương vợ, hiểu vợ cực khổ, nhưng vẫn không đủ dũng cảm vượt qua định kiến để đỡ đần bà.

Thương mà vẫn ngồi yên. Tư tưởng Khổng giáo nó biến người ta mê muội là thế, biến cả một thế hệ đàn ông thành những kẻ yếu hèn ngay trong chính ngôi nhà của mình.

Cái vòng lặp đó đến giờ vẫn chưa dứt.

Tôi biết một đứa bạn, vợ chồng mới cưới, nó thương vợ nên tan làm về cũng vào bếp giúp hâm đồ ăn, rửa bát.

Được vài lần thì mẹ nó bắt gặp.

Bà gọi con dâu ra giáo huấn một bài, rằng về nhà chồng là phải lo cho chồng cho bố mẹ chồng trước, không có chuyện để chồng làm ngược lại. Rồi bà quay sang mắng luôn con trai, "đàn ông con trai biết gì mà đụng vào bếp núc".

Nó sợ, rút lui, không dám giúp vợ nữa. Người phá vỡ cái vòng tròn đó không phải ai xa lạ mà chính là người mẹ, người đã từng là nạn nhân.

Không ở đâu kỳ lạ như vậy.

Đàn ông giúp việc nhà bị chế nhạo không chỉ bởi đàn ông khác mà còn bởi chính phụ nữ.
"Đàn ông bám váy vợ."
"Không kiếm được tiền."
"Không phải đàn ông."
Họ dùng định kiến để bảo vệ cái sự lười biếng của mình, hoặc để không phải nhìn thẳng vào gương.

Sự thật trần trụi hơn là thế này: đàn ông Việt tránh việc nhà không phải vì họ không biết làm.

Mà vì họ biết nó mệt, nó chán, nó dơ, và họ sợ. Họ đùn đẩy phần việc đó cho người phụ nữ bên cạnh rồi gọi đó là "thiên chức".

Hèn nhát và ích kỷ, chỉ đơn giản vậy thôi.

Và rồi mỗi năm một lần, ngày 8 tháng 3 đến như một màn trình diễn và đàn ông là những diễn viên xứng đáng được giải Oscar cho nam chính xuất sắc nhất. Hoa được mua. Story được đăng. Câu thơ châm biếm vẫn còn nguyên giá trị đến hôm nay:

"Hôm nay ngày tám tháng ba
Tôi giặt giùm bà cái áo của tôi"

Ngày 8 tháng 3 ở Việt Nam không phải ngày tôn vinh phụ nữ.

Ít ai biết rằng ngày Quốc tế Phụ nữ bắt đầu từ năm 1908 tại New York, khi hàng ngàn nữ công nhân nhà máy xuống đường đòi quyền được trả lương, được ăn uống đầy đủ và được đối xử bình đẳng.

Những năm sau đó là cuộc chiến dai dẳng đòi quyền bầu cử cho phụ nữ. Đến năm 1977, Liên Hợp Quốc mới chính thức công nhận ngày 8 tháng 3 là ngày Quốc tế Phụ nữ, mang ý nghĩa kỷ niệm sự bình đẳng toàn diện giữa nam và nữ.

Ở Việt Nam, đó là ngày đàn ông ban ơn một lần trong năm, làm những việc lẽ ra phải làm mỗi ngày, rồi thở phào vì đã hoàn thành nghĩa vụ.

"Hôm nay ngày phụ nữ nhé, ngày đặc biệt của bà đó nhé, nên coi như những việc lẽ-ra-tôi-phải-làm-chứ-không-phải-đùn-sang-cho-bà tôi sẽ làm giùm bà. Chỉ ngày hôm nay thôi đấy nhé. Sướng nhé."

Đó cũng là ngày phơi bày rõ nhất sự bất bình đẳng vẫn đang tồn tại ngay trong từng căn bếp, từng ngôi nhà Việt Nam.

Tôi từng hỏi vài người bạn nước ngoài về ngày này. Câu trả lời của họ đáng để suy ngẫm.

Một đứa người Pháp thẳng thắn: nếu phụ nữ xứng đáng được tôn vinh thì lẽ ra ngày nào cũng phải là ngày của phụ nữ. Tổ chức một lần mỗi năm chính là sự phân biệt đối xử. Ngày này chỉ béo cho người bán hoa và quà lưu niệm. "Ở Pháp bọn tui không coi đây là ngày lễ. Đây là quan niệm cổ lỗ sĩ, cần được thay thế."

Một đứa người Pháp dân nhập cư: ngày này nên được hiểu đúng theo nghĩa gốc, là ngày ghi nhận công sức của phụ nữ trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước. "Nhưng tui nghĩ các ông cũng nên tạo thêm một ngày gọi là Ngày đàn ông, để nhắc họ nhớ ra mình còn có nghĩa vụ."

Đứa Đức thì thẳng ruột ngựa hơn: ngày 8 tháng 3 không có nhiều ý nghĩa với tui mấy vì hàng ngày tui đều vào bếp, phụ vợ việc nhà, chăm con. Với tui, mọi ngày đã là ngày của phụ nữ rồi.

Đứa Canada thì bảo: "Từ khi mình chuyển tới sống ở đây, mình có cảm giác đây là đất nước mà chỉ có phụ nữ mới thực sự làm việc, cả ngoài đường lẫn trong nhà. Còn đàn ông thì chỉ có hai việc: nhậu và ngủ."

Sự khác biệt không phải là phương Tây không quan tâm đến ngày này. Mà là cách họ thể hiện khác hoàn toàn. Phương Tây dùng ngày 8 tháng 3 để đấu tranh, xuống đường, thay đổi luật pháp. Việt Nam dùng ngày này để tặng hoa và giặt áo của mình.

Hồi nhỏ, tôi cũng chẳng khác gì những người đàn ông kia. Cũng học theo cách người lớn trong nhà sống, cũng mặc nhiên coi việc nhà là chuyện của người khác.

Nhà tôi không có người đàn ông nào làm gương khác đi, nên tôi cũng chẳng biết khác là như thế nào.

Lớn lên rồi mới hiểu.

Thôi bớt khẩu hiệu lại. Chúc mừng thì cứ chúc mừng, tặng hoa thì cứ tặng hoa. Nhưng sau ngày 8 tháng 3 qua đi, xắn tay áo lên, mang tạp dề vào, và làm phần việc của mình đi, các anh trai ạ.